An toàn từ chi tiết nhỏ nhất: USM nói không với DEHP

DEHP là gì?

Trong môi trường y tế, mỗi chi tiết nhỏ trong vật tư và thiết bị đều có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh. Một trong những vấn đề đang được các tổ chức y tế quốc tế đặc biệt quan tâm là việc sử dụng DEHP (Di-ethylhexyl Phthalate) – một chất phổ biến trong nhựa PVC.

Hình 1: Công thức hóa học của DEHP

Trong nhiều sản phẩm, DEHP chiếm từ 30 – 40% trọng lượng nhựa. Đặc biệt, Một số ống mềm y tế có thể chứa đến 80% DEHP.

I. DEHP là gì và vì sao cần cảnh giác?

Từ những năm 1960, DEHP được sử dụng phổ biến trong ngành y tế giúp nhựa PVC trở nên mềm dẻo, bền và dễ uốn. Nhờ đặc tính này, PVC có chứa DEHP được dùng để sản xuất hàng loạt thiết bị y tế như: túi truyền dịch, ống truyền máu, dây dẫn, catheter, ống thở và túi lọc máu,…

Tuy nhiên, DEHP không liên kết chặt với chuỗi polymer của PVC. Nghĩa là nó có thể rò rỉ ra ngoài khi tiếp xúc với dung dịch, máu, hoặc thuốc trong điều kiện sử dụng bình thường.

Quá trình rò rỉ này càng tăng khi thiết bị y tế:

• Bị nóng (như khi truyền dịch ấm hoặc lọc máu).
• Tiếp xúc lâu với dung môi hoặc dịch cơ thể.
• Sử dụng nhiều lần hoặc chịu áp lực.

Điều này khiến người bệnh, đặc biệt là trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai, bệnh nhân chạy thận hoặc hồi sức cấp cứu có nguy cơ hấp thụ trực tiếp DEHP vào cơ thể.

Tại sao một số nhà sản xuất vẫn sử dụng DEHP

– Sản phẩm nhựa dẻo có thể trở lại hình dạng cũ và không ảnh hưởng đến đường truyền.
– Giá thành rẻ.

Hình 2: DEHP thường có trong các vật dụng y tế làm bằng chất dẻo dùng truyền dịch, truyền máu

II. Tác hại của DEHP đối với sức khỏe con người

Các nghiên cứu quốc tế (EPA, FDA, IARC, WHO, NoHarm, LNE-GMED) đã chỉ ra:

• DEHP có thể ảnh hưởng đến hệ nội tiết, làm giảm testosterone và rối loạn phát triển cơ quan sinh dục ở nam giới.
• Tiếp xúc lâu dài có thể liên quan đến các tác động trên gan, thận, phổi, tim và làm tăng nguy cơ ung thư.
• Một số nghiên cứu còn cho thấy DEHP gây tăng kết tập tiểu cầu, dẫn đến nguy cơ huyết khối. Ngoài ra, DEHP còn gây xơ cứng phúc mạc.
• DEHP có thể làm giảm hiệu lực của thuốc hoặc hấp thụ hoạt chất khi thuốc tiếp xúc trực tiếp với ống PVC, ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Xu hướng quốc tế: hạn chế DEHP trong thiết bị y tế

Trước các nguy cơ này, nhiều tổ chức y tế lớn trên thế giới đã có hành động cụ thể:

• Liên minh châu Âu (EU) đã đưa DEHP vào danh sách các chất bị hạn chế trong Chỉ thị 2011/65/EU, quy định hàm lượng không vượt quá 0,1% trọng lượng sản phẩm.
• Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo sử dụng các thiết bị không chứa DEHP cho nhóm bệnh nhân nhạy cảm như trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai hoặc bệnh nhân chạy thận nhân tạo.
• Bang California (Mỹ) thông qua luật “Toxic Free Medical Devices Act” yêu cầu loại bỏ DEHP khỏi túi truyền trước 2030 và ống dẫn trước 2035

• Các quốc gia Argentina, Áo, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Phần Lan, Đức, Hy Lạp, Ý, Nhật Bản, Mexico, Na Uy và Thụy Điển đã cấm sử dụng các chất thuộc nhóm Phthalate trong đồ chơi trẻ em
• Vào 2010, nước Úc đã tuyên bố cấm các mặt hàng chứa hơn 1% DEHP vì gây bât lợi cho quá trình sinh sản.